Salt Beyoğlu'nda Yeni Sergi: Denizaşırı, Özer Kabaş ve Zamanları
Sanatçı, eğitimci ve yazar Özer Kabaş'ın 1960'lardan 1990'lara uzanan üretimini bir araya getiren "Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları", 16 Eylül 2026'da Salt Beyoğlu'nda açılıyor.
Garanti BBVA tarafından kurulan Salt, yeni sezona kapsamlı bir arşiv sergisiyle giriyor. "Denizaşırı: Özer Kabaş ve Zamanları", sanatçı, eğitimci ve yazar Özer Kabaş'ın (1934–1998) 1960'lardan 1990'lara uzanan üretimini ve bu üretimin Türkiye kültür tarihindeki yerini masaya yatırıyor. Sergi, 16 Eylül 2026'da Salt Beyoğlu'nda açılacak ve 14 Mart 2027 tarihine kadar görülebilecek.
Tek bir disipline sığmayan bir üretim
Serginin merkezinde, Kabaş'ın yalnızca resimle sınırlı kalmayan çok yönlü pratiği bulunuyor. Sanatçının resim, özgün baskı, takı tasarımı, tiyatro ve sinema alanlarındaki işleri, arşiv belgeleriyle bir arada sunuluyor. Böylece sergi, Kabaş'ın sanatın farklı disiplinleri arasında kurduğu geçişleri ve sanat eğitimine yaklaşımını izlenebilir kılıyor.
Kabaş'ın kişisel yolculuğu da bu çeşitliliğin arka planını oluşturuyor. Robert Kolej'deki öğrencilik yıllarından Mimar Sinan Üniversitesi'ndeki akademisyenlik dönemine uzanan süreçte, sanatçının pratiği giderek zenginleşiyor. Sergi, bu güzergâhı takip ederek Kabaş'ın hem üretici hem de eğitimci kimliğini, dönemin kültür ortamına yaptığı katkılarla birlikte ele alıyor.
Salt Araştırma'nın paylaştığı görsellerde de bu çok katmanlılık seziliyor. "Fesliler" resminin önünde tahminî 1969'da çekilmiş bir fotoğraf, tahminî 1990'lara tarihlenen "Balıkçı" ve 1997 tarihli "Kırlangıç Fırtınası Başladı" gibi işler, Kabaş'ın onlarca yıla yayılan görsel dilinin farklı evrelerine işaret ediyor.
Uzun soluklu bir araştırmanın devamı
"Denizaşırı", Salt'ın 2022'de başlattığı kapsamlı bir arşiv ve araştırma sürecinin bir uzantısı olarak konumlanıyor. Kurumun bu süreçte attığı adımlar, serginin arkasındaki emeği görünür kılıyor:
- Kabaş'ın sanat tarihi ve eğitimi üzerine yazıları, "Sentez ve Montaj: Özer Kabaş Yazıları" başlığıyla önce 2022'de e-yayın, ardından 2023'te basılı kitap olarak literatüre kazandırıldı.
- Sanatçının arşivi, eş zamanlı olarak Salt Araştırma'nın çevrim içi platformunda erişime açıldı.
Bu yönüyle sergi, tekil bir açılış etkinliğinden çok, yıllara yayılan bir belgeleme ve yeniden okuma çalışmasının kamuoyuyla buluştuğu bir durak niteliği taşıyor. Sergiye eşlik edecek paralel programlar ve ayrıntılı bilgilerin önümüzdeki dönemde Salt'ın çevrim içi kanallarında duyurulması bekleniyor.
Türkiye'den bakış
Özer Kabaş'ın kuşağı, Türkiye'de modern sanatın kurumsallaştığı, akademinin ve atölye geleneğinin yeni bir dille yeniden tanımlandığı bir döneme denk düşer. 1960'lardan 1990'lara uzanan bu aralık, ülkede resmin yanı sıra özgün baskının, afiş ve grafik kültürünün, sahne tasarımının olgunlaştığı yıllardır. Kabaş gibi disiplinler arasında rahatça dolaşan sanatçılar, bugün ayrı uzmanlıklar gibi görünen alanların aslında ortak bir görsel düşünceden beslendiğini hatırlatır. Bu, yerli okur için önemli bir hatırlatmadır: Türk görsel kültüründe resim ile baskı, tiyatro dekoru ile takı, çoğu zaman aynı elin farklı denemeleridir.
Kabaş'ın "Balıkçı", "Fesliler" ya da "Kırlangıç Fırtınası Başladı" gibi işlerindeki yerel imge dünyası, Anadolu figürleri, deniz, halk tipleri, Türk resminde köklü bir damarla konuşur. Bedri Rahmi Eyüboğlu'ndan Turgut Zaim'e uzanan, yerel motifi modern bir soyutlamayla birleştiren çizgi, bu üretimin akrabalarını düşündürür. Aynı zamanda sanatçının eğitimci kimliği, Türkiye'de sanatın yalnızca eser üzerinden değil, kuşak yetiştirme ve yazı üzerinden de aktarıldığı bir geleneğe işaret eder. Salt'ın arşivi görünür kılan yaklaşımı ise, çoğu yerli sanatçının belgelerinin dağınık ve kayıt dışı kaldığı bir bağlamda, kültürel hafızayı derleme çabası olarak ayrıca değerlidir. Bu sergi, tek bir ismi anmanın ötesinde, bir dönemin görsel diline yeniden bakma daveti olarak okunabilir.
