ArtPlaka Mag
Sanat Gündemi
Usta sanatçı profilleri ve ArtPlaka sanatçılarıyla söyleşiler.
Avni Arbaş ve "Kendi Resmini Yapmak": Altmış Yıllık Bir Ressamlığın Arşivi
Millî Reasürans Sanat Galerisi'nin 1998'de düzenlediği "Retrospektif 98" sergisi, Argonotlar'daki yazı dizisiyle yeniden gündemde. Bu sergi, Avni Arbaş'ın akımlara değil kendi resmine bağlı kalan altmış yıllık üretimini belgeliyor.
Deniz Gül'ün üç sergisi: sanatçının kendi belleğini arşivlemesi üzerine bir okuma
Görkem İmrek'in Unlimited'daki yazısı, Deniz Gül'ün 5 Kişilik Bufet, B.İ.M.A.B.K.R. ve Meydan sergilerine aradan geçen yıllardan yeniden bakıyor. Yazının sorusu şu: Arşivi eksik bir sanat ortamında bir sanatçı kendi üretiminin hafızasını nasıl kurar?
Elif Varol Ergen: Tekinsiz annelik, cadılar ve gururlu kötü kızlar
Bora Gürdaş'ın Unlimited'da yayımlanan metni, Elif Varol Ergen'in grotesk imgelerini Freud, Kristeva, korku sineması ve cadı avları tarihi üzerinden okuyor. Sanatçının Incognito'dan Unseen Daughters'a uzanan pratiği, Türkiye'de kadın bedenine dair kaygıları farklı bir yerden düşünmeye çağırıyor.
NDT 2 İstanbul'a dönüyor: Emily Molnar ve üç kuşağı birleştiren Blast a universe
Nederlands Dans Theater'ın genç topluluğu NDT 2, 30. İstanbul Tiyatro Festivali'nde Kylián, Goecke ve Soulier'yi aynı gecede buluşturuyor. Sanat yönetmeni Emily Molnar'ın dans anlayışını, topluluğun geçmişiyle birlikte ele aldık.
Tacita Dean'den Yael Bartana'ya: Video sanatını dönüştüren dört kadın sanatçı
Argonotlar'ın Queer Feminist Atlas dizisinin ikinci bölümü Tacita Dean, Pipilotti Rist, Joan Jonas ve Yael Bartana'ya odaklanıyor. Dört sanatçının kilit eserleri, Venedik Bienali'ndeki izleri ve Türkiye'deki video sanatıyla kurulabilecek bağlar.
Akseli Gallen-Kallela'nın 1893 tarihli eş portresi: Mary Gallén'in görünmeyen emeği
Fin ulusal romantizminin öncüsü Akseli Gallen-Kallela'nın 1893'te eşi Mary Gallén'i resmettiği dikey portre, Ateneum koleksiyonunda duruyor. Resim hem bir evliliğin hem de Fin sanatındaki bir dönüm noktasının belgesi.
İlhan Berk'in resimleri: Abidin Dino'nun gözünden şairin ressam kimliği
Millî Reasürans Sanat Galerisi'nin 1994'teki "Kalan" sergisi için Abidin Dino'nun yazdığı metin yeniden okura ulaştı. Metin, İlhan Berk'in resmini şiirindeki "görme" tutkusunun bir uzantısı olarak ele alıyor.
Veda Ritüeli: Ramesh Meyyappan ve George Mann'dan sözsüz bir yas ve babalık hikâyesi
Ad Infinitum yapımı Veda Ritüeli, işaret dilini hiç öğrenmemiş babasına veda eden sağır bir oğlun hikâyesini sözcük kullanmadan anlatıyor. Oyun 30. İstanbul Tiyatro Festivali programıyla Türkiye'ye geldi.
Van Gogh'un Zeytin Toplayan Kadınlar'ı: Bir Hasadın Üç Ayrı Yüzü
Van Gogh'un Saint-Rémy'deki zeytin serisinden Zeytin Toplayan Kadınlar, aynı sahnenin üç versiyonundan biri. Tımarhane duvarları ardında biçimlenen bu tuval, soyut dindarlığa karşı toprağın sade gerçekliğini savunur.
Gauguin'in Tehamana'sı: Bir Tahiti Portresinin Ardındaki Kurgu
Gauguin'in 1893 tarihli Merahi metua no Tehamana tablosu, bir genç kadının portresi olduğu kadar sanatçının kendi Tahiti düşünü inşa etme biçiminin de belgesi. Art Institute of Chicago'daki eserin arka planındaki simgeler, kaynağı adanın dışından gelen bir 'gizem' kurgusuna işaret ediyor.
Gallen-Kallela'nın 'İnşaat'ı: Yanıp Yok Olan Bir Mozolenin Tanığı
1903 tarihli 'İnşaat', Gallen-Kallela'nın Pori'deki Jusélius Mozolesi için yaptığı ve 1931'de yangında yok olan fresk dizisinin hayatta kalan eskizlerinden biridir. Bir çocuğun yasından doğan bu anıtın ve onu resmeden ustanın hikâyesi.
Gauguin'in Tahiti Havvası: Parau na te Varua ino ve Cennet Miti
Paul Gauguin'in 1892 tarihli Parau na te Varua ino tablosu, sanatçının Tahiti dönemini, Havva imgesini ve bugünün eleştirel bakışını bir araya getiriyor.
Kandinsky'nin renk laboratuvarı: Eş Merkezli Daireli Kareler'in izinde
1913 tarihli küçük bir renk çalışması, bugün Kandinsky'nin en çok çoğaltılan imgelerinden biri haline geldi. Peki on iki kareli bu eskiz, soyut sanatın simgesine nasıl dönüştü?
Yıldız Moran'ın sessiz bakışı: Büyükada ve Arter'de iki sergiyle geri döndü
Türkiye'nin akademik eğitim almış ilk kadın fotoğrafçısı Yıldız Moran, 2026 yazında Büyükada'daki Splendid Palace Hotel ve Arter'deki 'Gökyüzü Şekerdendi' sergileriyle yeniden görünür oldu. Nesnesini anıtlaştırmayan, 'sadece gerçekten bakan' fotoğrafına yakından bakıyoruz.
Frida Kahlo'nun Tehuana Otoportresi ve Günlükleri: İki Kendini Anlatma Biçimi
Frida Kahlo'nun 1943 tarihli Tehuana otoportresi ile son yıllarında tuttuğu resimli günlükler, sanatçının kendini iki farklı yüzeyde nasıl kurduğunu gösteriyor.
Edward Hopper'ın Ground Swell'i: Savaşın Eşiğinde Sakin Bir Deniz
Edward Hopper, İkinci Dünya Savaşı Avrupa'da patlak verirken Cape Cod kıyısında Ground Swell'i tamamladı. Sakin görünen deniz, tam ortadaki çan şamandırasıyla sessiz bir uyarıya dönüşüyor.
Anakonda ve Diğer Öyküler: Quiroga'nın yaşayan ormanı Türkçede
Latin Amerika öykücülüğünün ustası Horacio Quiroga, İletişim Yayınları'nın yeni derlemesiyle Türkçede. Ormanı belleği olan bir varlık olarak kuran yazarın dünyasına bakıyoruz.
Aleksander Gierymski'nin Venedik'i: Işığın Peşindeki Polonyalı Realist
Polonya realizminin ve ışık deneylerinin öncüsü Aleksander Gierymski, ömrünün son yıllarını İtalya'nın taş kentlerinde geçirdi. Varşova Ulusal Müzesi'ndeki Venedik manzarası, bu yalnız geç dönemin izini taşıyor.
Şefik Kahramankaptan'ın librettoları: Anadolu efsaneleri opera sahnesinde
Gazeteci ve librettist Şefik Kahramankaptan'ın Uçarcasına'dan Şahmeran'a uzanan opera ve bale librettoları, Türk sahnesinde yerli konulu bir repertuvar kurma çabasının izini sürüyor.
Bir gülhatmi, bütün bir okul: Jacob Gensler'in Hamburg'daki sessiz tablosu
Hamburger Kunsthalle'de asılı, tek dallı bir gülhatmi tablosu; genç yaşta ölen Hamburglu ressam Jacob Gensler'i ve yeniden keşfedilen Hamburg Okulu'nu anlamak için bir kapı aralıyor.
Torres-García ve Konstruktif Evrenselcilik: Güney'i merkeze almak
Uruguaylı ressam Joaquín Torres-García, Mondrian'ın ızgarasını Kolomb öncesi sembollerle birleştirerek Konstruktif Evrenselciliği kurdu. Paris'ten Montevideo'ya uzanan bu yolculuk, Güney'i modern sanatın merkezine taşıma çabasının hikâyesidir.
Joaquín Torres-García'nın 'Adam'ı ve konstrüktif evrenselciliğin doğuşu
Buenos Aires'teki Museo Nacional de Bellas Artes'e ait 1932 tarihli 'Adam', Uruguaylı ustanın Paris avangardından doğup Montevideo'da olgunlaşan konstrüktif evrenselcilik düşüncesine açılan bir pencere sunuyor.
Martin Johnson Heade'in Rhode Island kıyısı: Amerikan luminizminde ışık ve fırtına
19. yüzyıl Amerikan ressamı Martin Johnson Heade'in Rhode Island kıyı manzaraları, luminizmin ışığa ve fırtına öncesi gerilime dayalı sessiz dilini örnekliyor. Akımın kökenlerine ve Türk görsel kültüründeki karşılığına bakıyoruz.
Jan Davidsz de Heem'in istiridyeleri: Hollanda natürmortunun sessiz gösterişi
Jan Davidsz de Heem'in LACMA'daki 1653 tarihli natürmortu, minik bir ahşap panoda Hollanda Altın Çağı'nın hem bolluğunu hem de fani ihtişama dair uyarısını bir araya getiriyor.
Videoyu sanata çeviren kadınlar: Akerman'dan Bhimji'ye dört öncü
Argonotlar'ın Queer Feminist Atlas dizisi, hareketli görüntüyü sanata çeviren kadınları odağına alıyor. Chantal Akerman, Eija-Liisa Ahtila, Dara Birnbaum ve Zarina Bhimji dört farklı yoldan aynı soruyu soruyor: kamera neyi düşündürebilir?
Bedeni malzemeye çeviren kadın sanatçılar: bakışa karşı altmış yıllık isyan
ORLAN'dan Jenny Saville'e, Gina Pane'den Hannah Wilke'ye uzanan bir kuşak, kadın bedenini seyirlik bir yüzey olmaktan çıkarıp sanatın kendisine dönüştürdü.
Geç keşfedilen kadın sanatçılar: Bourgeois ve Lassnig'in uzun bekleyişi
Louise Bourgeois yetmişinde, Maria Lassnig doksanına yakın tanındı. Sanat dünyasının kadın sanatçıları neden bu kadar geç keşfettiğine ve bu gecikmenin Türkiye'deki karşılığına bakıyoruz.
Sanat tarihinin gölgesinden çıkanlar: 19. yüzyılın öncü kadın sanatçıları
Argonotlar'ın Queer Feminist Atlas dizisi 1800'lü yıllara uzanıyor. Marie Bashkirtseff ve Eva Gonzalès gibi isimler, kadınların akademilerin kapısında beklediği bir çağda bağımsız bir sanatçı kimliğini nasıl kurduğunu hatırlatıyor.